Arneym, zo luidt de eerste schriftelijke vermelding van Arnhem in 893 na Christus.
Arneym is ook de naam van deze website over de geschiedenis en de monumenten van de stad.
Prümer Urbar van 893 n.Chr. in een handgeschreven kopie uit 1222.
© Landeshauptarchiv, Koblenz.
Nieuwste onderwerpen
Activiteiten
Duik met de maker van arneym, Jan de Vries, ook ‘in real life’ in de boeiende geschiedenis en monumenten van Arnhem.
Presentatie Ziekenzorg en TBC-bestrijding in Arnhem, 1200-1900
Donderdag 15 oktober, 19.30 uur in Rozet
Tekening door en eigendom van mr. M.J.C. Reyers, 1960-1970. Gelders Archief, 1501-04-11653; Fotograaf Gemeentearchief Arnhem.
Presentatie Ziekenzorg en TBC-bestrijding in Arnhem, 1200-1900
Op donderdag 15 oktober verzorg ik een presentatie bij de opening van de expositie bij de expositie ‘Van Magie naar Mechanisch’ – Ziekte en gezondheid door de eeuwen heen.
In de openingslezing wordt verteld hoe de gezondheidszorg in Arnhem zich ontwikkelde van algemene gasthuiszorg naar gespecialiseerde ziekenzorg aan het eind van de negentiende eeuw. Speciaal wordt ingegaan op de bestrijding van de tuberculose vanaf 1850.
Verder geven tentoonstellingsontwerpers Femke Timmers en Jules Lepoutre een toelichting op de expositie. De opening vindt plaats in Rozet in het Auditorium op de vijfde verdieping. De zaal is (rolstoelvriendelijk) te betreden via de lift of trap.
Datum: donderdag 15 oktober
Inloop: 19:15 uur
Start lezing en uitleg expositie: 19:30 uur
Nazit met een drankje en het bekijken van de expositie: 21:00 uur
Toegang is gratis, maar vooraf aanmelden i.v.m. borrel na, wordt op prijs gesteld:
https://rozet.nl/agenda/12001/opening-expositie-van-magie-naar-mechanisch-ziekte-en-gezondheid-door-de-eeuwen-heen-lichaam-en-geest
Presentatie Zieken- en ouderzorg door de eeuwen heen
Woensdag 28 oktober in Rozet
Schilderij door Johannes Weissenbruch, Gezicht van Arnhem, ca. 1847. Hermitage Petersburg Rusland, ГЭ-3824.
Arnhemkunde, het vervolg I: Zorg voor zieken en ouderen door de eeuwen heen in Arnhem
Na de succesvolle basiscursus Arnhemkunde presenteren de historici en verhalenvertellers Onno Boonstra en Jan de Vries twee vervolgavonden waarin rond één thema vier korte presentaties aan bod komen.
Op woensdag 28 oktober staat de Zorg voor zieken en ouderen door de eeuwen heen in Arnhem centraal. De vier presentaties zijn:
- De Broederschappen, samen zorgen voor de medemens, 15e en 16e eeuw
- De Zwarte Dood, de pest 1350-1650
- ‘Voor Zugtende Ouderdom’, de weduwenhuizen, 17e en 18e eeuw
- ‘Je kostje gekocht’, ouderenzorg in de 19e en 20 eeuw
Datum: woensdag 28 oktober
Plaats: Rozet
Inloop: 19:15 uur
Start: 19:30 uur
Einde: 21.30 uur
Deelname is €10,00 per persoon en aanmelden voor de bijeenkomst kan op:
https://rozet.nl/agenda/11963/arnhemkunde-het-vervolg-zorg-voor-zieken-en-ouderen-door-de-eeuwen-heen-in-arnhem
Rondleiding Kolonialisme en slavernij rondom Sonsbeek
Zondag 15 november, 14.00 uur
Rondleiding Kolonialisme en slavernij rondom Sonsbeek
Aan de buitenkant van veel imposante villa’s en herenhuizen in Arnhem is het koloniale verleden niet af te lezen. Ontdek de schaduwzijde van de Arnhemse 18e– en 19e-eeuwse grandeur op Sonsbeek, Heijenoord en de Burgemeesterswijk. Wie waren de Arnhemmers met o.a. theeplantages in Indonesië (‘de Oost’) en suikerplantages met tot slaafgemaakte arbeiders in Suriname (‘de West’)?
De wandeling duurt anderhalf tot twee uur, in overleg met de deelnemers.
Datum; zondag 15 november
Startpunt: Bezoekerscentrum Molenplaats, Zijpendaalseweg 24a, 14.00 uur.
Aanmelden niet nodig, wel verstandig (online)
Deelnamegeld (€ 7,50) contant bij de gids, maar bij voorkeur vooraf digitaal: https://www.wandeleninarnhem.nl/nl/wandeling/kolonialisme-en-slavernij-rond-sonsbeek
Presentatie Muziek en vermaak door de eeuwen heen
woensdag 25 november in Rozet
Tekening door Willem ten Haegh, Gelders Archief, 2052-16, Wapenboek St. Caecilia, 1663-1740.
Arnhemkunde, het vervolg II: Muziek en vermaak
Na de succesvolle basiscursus Arnhemkunde presenteren de historici en verhalenvertellers Onno Boonstra en Jan de Vries twee vervolgavonden waarin rond één thema vier korte presentaties aan bod komen.
Op woensdag 25 november wordt onder de titel Muziek en vermaak aandacht besteed aan:
- Een klassiek muziekgezelschap, het Sint Caecilia Concert, 16e – 18e eeuw
- Kermisvermaak en kermisverbod, 19e eeuw
- Uitgaan in een verwoeste stad, 1945-1946
- Vetkuiven, beatniks en discoos, 1955-1985
Datum: woensdag 25 november
Plaats: Rozet
Inloop: 19:15 uur
Start: 19:30 uur
Einde: 21.30 uur
Deelname is €10,00 per persoon en aanmelden voor de bijeenkomst kan op: https://rozet.nl/agenda/11972/arnhemkunde-het-vervolg-muziek-en-vermaak/
Scheurkalender Historisch Arnhem
Iedere dag een nieuwe belevenis met het Arnhems verleden van vandaag
De Scheurkalender Historisch Arnhem vertelt in 366 dagberichten het verhaal van het dagelijkse leven in het historische Arnhem. We reizen kriskras door de tijd vanaf de middeleeuwen tot in de eenentwintigste eeuw, vanaf de oudste schriftelijke vermelding van Arnhem in 893 tot en met de mondharmonica van John Lennon en de brand die op 5 maart 2025 historische panden in de Jansstraat verwoestte. Die ogenschijnlijk losse voorvallen worden ingepast in langer lopende ontwikkelingen. Zo komen we te weten wat er op tafel stond in de zestiende eeuw, hoe heksenprocessen verliepen, in welk jaar de vuilnisemmers werden ingevoerd en waar de eerste ‘gastarbeiders’ woonden. Ook wordt stil gestaan bij geboorte en overlijden van enkele spraakmakende stadgenoten. Deze scheurkalender laat andermaal zien wat een bijzondere stad Arnhem was en is. In het uiterlijk van de stad en voor de inwoners mag het nodige veranderd zijn, maar verrassend veel komt vandaag de dag terug in het straatbeeld en in het karakter van de Ernemmer.
Verkrijgbaar in elke Arnhemse boekhandel en te bestellen via het contactformulier van de uitgevrij.
Prijs € 16,95
Gratis bezorging in Arnhem-Noord en Malburgen
Bij bezorging elders in Nederland € 19,95
ISBN 9789083159171 | 130 x 180 mm | 736 pagina’s | softcover.
De nieuwe Canon van Arnhem
Binnen een jaar was De nieuwe Canon van Arnhem uitverkocht. We we hebben lang geaarzeld voor een tweede druk. Maar we zwichtten voor de veelvuldige vraag en maakten daarvan gebruik om enkele onvolkomenheden uit de eerste druk te halen.
Een nieuwe kans dus om in bezit te komen van het goed onthaalde boek:
De veertig vensters, met hun chronologie en stemmen van tijdgenoten geven blijk van een consequente en goed doordachte structuur. Erg leuk zijn de nu uitgebreidere lijstjes herinneringsplaatsen, of lieux de mémoire bij de veertig vensters. (…) Lezen dus, deze nieuwe Canon! Zo’n mooi Arnhems boek maakt blij.
Ingrid D. Jacobs, Arnhems Historisch Tijdschrift, december 2023.
Meer info en aanschaf via de boekhandels of via Uitgeverij Parkstraat: https://uitgeverijparkstraat.nl/uitgaven/
Arneym is voor u
Deze website wordt stap voor stap, pagina voor pagina, opgebouwd.
Kunt u niet wachten op de beschrijving van een historisch thema of van een van de vele monumenten in Arnhem, stuur dan een berichtje.
Want, deze website is voor u.
Veel lees-, kijk- en geschiedenisplezier.
Jan de Vries
© Gelders Archief nr. 1555-10, Topografisch-historische atlas. Public Domain Mark 1.0 licentie.
Het logo van Arneym is gebaseerd op een 18e-eeuwse aquarelpentekening van Jan de Beijer. Hij maakte de prent vanaf de zuidoever van de Rijn, even ten oosten van waar nu de John Frostbrug ligt