Pauwstraat 7, o.a. Hotel De Pauw (1451-1962)

Hotel De Pauw, 1922
Eeuwenlang zat op Pauwstraat 7 ‘Hotel De Pauw’ met wisselende eigenaren.
© Gelders Archief: 1500-1910, fotograaf D.J. Moonen. Prentbriefkaarten Collectie Arnhem. Public Domain Mark 1.0 licentie (auteursrechtenvrij).
https://permalink.geldersarchief.nl/7FB4BDAE0C9E4300A36080AF2835B82F
Casa d’Italia Il Pavone, 1962
Tussen 1962 en 1973 was het pension ‘Casa d’Italia Il Pavone’ op Pauwstraat 7 gevestigd. Achter het Fiatje (!) op deze vage foto staat dat opschrift boven de deur.
© Gelders Archief: 3044-2016, fotograaf onbekend. Migrantenproject. CC-BY-4.0 licentie (alle rechten voorbehouden).
https://permalink.geldersarchief.nl/CE5D0FBF8B5F48F5A50A25F45FCA6BCA

Hotel de Pauw (1451-1962)
Casa d’Italia Il Pavone (1962-1973)
Fotografie Rens Plaschek

Pleisterplaats voor postkoetsen naar Zutphen
De oudste vermelding van ‘huis de Pauw’ is uit 1451. De mooiste historische beschrijving met een verklaring van de naam komt van Antoon Markus uit 1906. Die luidt integraal:

‘De Pauwstraat werd vroeger beschouwd als een onderdeel van de Nieuwe markt; in eene oude opdracht vindt men haar aldus beschreven:
Een Huys ende Hoff stat geleghen in den straeten, doir men gheet uyt Sunt Johans Hall nae de Neyen merckt.
Doch in 1501 komt zij reeds onder den huidigen naam voor. Het is eene drukke straat, vooral op Vrijdag, daar zij tusschen twee marktpleinen in ligt; natuurlijk was de nering der bewoners op deze omstandigheid berekend, zoodat men er betrekkelijk veel logementen, koffiehuizen, herbergen en stallingen aantreft. Vooreerst het logement van P. A. Spaen, „de Pauw”; hier reed iederen morgen eene diligence af naar Zutphen, Deventer, Zwolle, Groningen en Leeuwarden. Op de bovenste verdieping van dit logement zag men eens in de vensterbank van eene der logeerkamers een echten pauw zitten, die daar met zijn prachtigen staart zat te pronken. Deze was weggevlogen uit een tuin in de Weverstraat, en was de straat, die mogelijk naar zijn geslacht of eene familie van dien naam genoemd was, eens gaan bezoeken. Nomen est omen, zeide er indertijd de Arnhemsche courant van. Tegenover „de Pauw” stond ,,de Konstabel” van H. Holsum, logement en stalling; hier reden, behalve verschillende vrachtwagens, dagelijks de diligences af van Overbosch naar Apeldoorn en Zwolle, van Steuk en de Roos naar Wageningen, van T. Heyting naar Doesburg en Doetinchem. Verderop had men het logement van D. Reyken, „het Haasje ; van hier vertrok dagelijks kwart voor zeven eene diligence naar Doesburg van Tempelaar. Deze had den naam van „den snorwagen , maar werd algemeen „het Snorretje” genoemd. Van genoemde logementen, waaronder we ook opmerken „de Korenbloem” van G. J. Sluiter, vertrokken dagelijks ook nog verschillende vrachtwagens naar alle richtingen. Ik geloof, dat in dien tijd de Pauwstraat nog de eenige straat was, waarin men eene rij boompjes aantrof; zij stonden voor het huis van den Gemeentesecretaris Mr. J. J. van Hasselt.’

Eigenaarsgeschiedenis (nog niet volledig)

1832: Bernardus Kerkhoff
Kadastrale gegevens 1832:
Arnhem O1709, Bernardus Kerkhoff, logementhouder te Arnhem, 420 m² huis en erf, klasse 1 belastbaar inkomen ƒ 1,60, gebouwklasse 11, belastbaar inkomen ƒ 300,00.

ca. 1856-1900 was de eigenaar P.A. de Spaen
Markus, p. en Hogerlinden (Arnhemsche Courant 1921).

ca. 1900-1927: F.C. Janssen
Advertentie in Markus, p. 402 en afbeelding Gelders Archief 1922 https://permalink.geldersarchief.nl/7FB4BDAE0C9E4300A36080AF2835B82F
In Gelders Archief is ook een foto foutief gedateerd 1920 en daarbij wordt C.J. Camminga als eigenaar vermeld. Die opende pas in mei 1927 als eigenaar De Pauw.

Advertentie. “Arnhemsche courant”. Arnhem, 04-05-1927., https://resolver.kb.nl/resolve?urn=MMKB08:000106471:mpeg21:p004

ca. 1927: C.J. Camminga
advertenties Arnhemsche Courant

ca. 1960: familie en mevr. M. Sprenger
advertenties Arnhemsche Courant

1962-1973: Casa d’Italia / Il Pavone, pension voor Italiaanse gastarbeiders bij de AKU.
o.a. in Hoeven en Schroever

Literatuur en bronnen

Arnhemsche Courant, via KB-Delpher.

Bloemendal, P. en J. van Dijk, Facebookpagina Oud-Arnhem, diverse berichten.

Bosch, A., Korenmarkt. Arnhem 1981 (Uitgeverij Antoine Bosch).

Graswinckel, D.P.M., Een wandeling door Arnhem in vroegere eeuwen. In: Arnhem Zeven Eeuwen Stad. Officieel gedenkboek. Arnhem, 1933. (Uitgeverij Hijman, Stenfert Kroese en Van der Zande N.V. Boekverkoopers), p. 123-185, vooral p. 132.

Hoeven, I. van der en M. Schrover, Een zorgzame of bemoeizuchtige werkgever? De AKU en haar Italianen. In:
Jaarboek Gelre 2013, p. 185–214.

Hogerlinden, J.G.A., Arnhem in 1856 (slot). In: Arnhemsche Courant, 3-12-1921. Via KB-site Delpher. Grote versie totale krantenpagina:
https://resolver.kb.nl/resolve?urn=MMKB08:000104508:mpeg21:p005

Koene, B., De diligences van Bouricius. Anderhalve eeuw bedrijvigheid langs ’s heren wegen. Hilversum 2017 (Uitgeverij Verloren).

Markus, A., Arnhem omstreeks het midden der vorige eeuw. Met geschiedkundige aantekeningen. Arnhem 1975 ongewijzigde herdruk van 1906 (Uitgeverij Gijsbers & Van Loon), p. 382, 402-403.