Vijzelstraat 12

Vijzelstraat 12


Overzicht

Naam: Hendriksen Modemagazijnen
Adres: Vijzelstraat 11-12, 6811 ES Arnhem
Bouwjaar: 1907
Stijl: Jugendstil / Art Nouveau
Gebruikershistorie
1957-2006: winkel Hendriksen Modemagazijnen (vanaf 1902 ook al in nr. 11)
vanaf 2006: ‘uitverkoopdumpzaken’


Vijzelstraat 12 ca 1906

Geschiedenis

De huizen in de Vijzelstraat hebben veelal nog een middeleeuwse oorspong, hoewel dat aan de buitenkant niet meer valt af te lezen. Hoekpand Vijzelstraat 12 en 13 heette ‘Mariënburg’. Wat nu nr. 11 is, luisterde vroeger naar de naam ‘De Smyt’ (de smid), nr. 10 werd ‘Vroudenbergh’ genoemd en de nummers 8 en 9 gingen door het leven als ‘Ryckestein’.
Pas in 1957 werden Vijzelstraat 11 en 12 onder één eigenaar gebracht, de firma Hendriksen. De firma hield sinds 1902 al in nummer 11 een winkel.

Rond 1900 stond op de hoek Vijzelstraat-Mariënburgstraat een winkelpand van de dames Fortuijn, tailleuses. Het huidige hoekpand werd daar gebouwd in 1907 in opdracht van Jacob Haim Mansfeld (1853-1936) die er een manufacturenhandel begon. Hij noemde de zaak Sternfeld, naar zijn stiefvader Joseph Sternfeld (Arons Zoon). De biologische vader van Jacob Mansfeld was de uit Polen afkomstige Nathan Mansfeld. Na diens dood hertrouwde de weduwemoeder Hanna Heijmans in 1860 met Joseph Sternfeld.
In 1924 kwam C&A met haar confectiebedrijf in het pand. Vervolgens was er jarenlang, van 1931 tot 1957, Melchers' meubelhandel/woninginrichting gevestigd. De firma Hendriksen trok dus in 1957 dit pand bij al haar bestaande winkel op nummer 11. De familie Hendriksen was al actief in mode en manfacturen sinds 1843 in Arnhem. In mei 2006 ging het bedrijf, na 163 jaar, failliet. De duurdere, Engels georiënteerde, merkmode voor een wat ouder en vast publiek bleek onvoldoende om de winkels draaiende te kunnen houden. Het pand kwam vervolgens afwisselend leeg te staan of werd gebruikt voor kortlopende uitverkoop- en dumpacties.


Vijzelstraat 12 Gevel Marienburgstraat

Beschrijving

Geheel volgens de Jugendstil-stijl is het gebouw opgetrokken uit verschillende materialen: baksteen, hout, gietijzer en glas. De baksteen is een zogenaamde ‘verblendsteen’, een zeer gladde –holle- steen. Met name in de zijgevel in de Mariënburgstraat zijn deze geglazuurde stenen te bewonderen. Het balkon met fraai hekwerk in de Mariënburgstraat is in Franse stijl en rust op een zware natuurstenen gebeeldhouwde latei.
De hoofdconstructie is een slank ijzeren skelet, waartegen een soort vliesgevel werd geplaatst met grote ramen, die van elkaar gescheiden werden door smalle horizontale lagen van kleurige geglazuurde baksteen. De grote glaspartijen hebben enkele smalle sierlijk uitgevoerde houten omlijstingen. De gevel heeft aan weerszijden en op de hoek hardstenen (graniet) draagelementen (penanten), die voorzien zijn van siersmeedijzeren decoraties.
De gevel wordt afgesloten met een prachtig tegeltableau met de naam ‘J. Sternfeld A/z’ (Joseph Sternfeld, Arons zoon), omringd door gestileerde blad- en bloemmotieven.
Het laag afgeplatte schilddak is uitgevoerd met een Maasdekking (een leibedekking met rechthoekige leien) van grijze leisteen. Het dak is voorzien van ver overstekende houten bakgoten op geprofileerde houten klossen.
De overgang met Vijzelstraat 11 wordt gevormd door een hoge schijngevel in witte verblendsteen.


Vijzelstraat 12 Jugendstilelementen

Literatuur

Burgers, J. e.a. (1997). Toppers. Boven de winkels in de Arnhemse binnenstad.
Velp: Stichting Arnhemse Verbeelding. pp. 86-87.

Caderius van Veen, D. & Ploeg, H. van der (1996). Verliefd op Arnhem. Deel 2.
Arnhem: Arnhemse Courant/Gelders Dagblad. p. 17.

Frank, C.J.B.P. & Haans, F.A.C. (1996). De binnenstad. Duizend jaar wonen in Arnhem tussen Singels en Rijn.
Utrecht: Uitgeverij Matrijs. pp. 15, 53, 55-56.

Jeurissen, A.P.J. & Wientjes, R.C.M. (2005). Arnhem na de oorlog 1945-1970.
Arnhem: Gijsbers & Van Loon. nr. 99.

Gemeente Arnhem. Register van gemeentelijke monumenten.
Vijzelstraat 12 (1995).

Stempher, A.S. (1968). Sjouwen door Oud-Arnhem.
Arnhem: Gijsbers & Van Loon. pp. 31.

Vredenberg, J. (2002). Handel, nijverheid en industrie. Bedrijfsgebouwen in Arnhem.
Utrecht: Uitgeverij Matrijs. pp. 25-26.



Afbeeldingen uit bovenstaande literatuur, Bibliotheek Arnhem (o.a. Gelderland in Beeld), Gelders Archief (o.a. Topografische Historische Atlas) en Historisch Museum Arnhem.
Foto’s 2005-2008: Stijn en Jan de Vries.


(C) 2005 - Alle rechten voorbehouden

Deze pagina afdrukken