Startpagina
Geschiedenis tot 1900
Geschiedenis 1900 - heden
Vesting Arnhem
Monumenten binnenstad
Monumenten buitenstad
    Angerenstein
    Beaulieu
    Bronbeek
    Conservatorium/Kraton
    Elisabethsgasthuis
    Grote Enk
    Heidemaatschappij
    KAB-Posttheater
    Koepelgevangenis
    Lichtenbeek
    Mariendaal Huis
    Station Klarendal
    Museum/Buitensocieteit
    (Pur)Finastation
    Rennen Enk/Insula Dei
    Rosorum
    Sterrenberg
    Valburg Amsterdamseweg
    Watertoren Stenen Tafel
    Zijpendaalseweg 2
Kerk, Klooster, Graf
Scholen
Straten en Pleinen
Sonsbeek en Zijpendaal
Architecten
Verdwenen monumenten
Ambacht en Industrie
Verkeer en Vervoer
Kaarten en Plattegronden
Gezichten op Arnhem
Arnhemmers
Bronnen
Thema's
Wandelen en Fietsen
Sitemap

Sterrenberg


Sterrenberg rond 1850 



Naar boven

Overzicht

Naam: Huize De Sterrenberg
Adres: Tooropstraat 41, 6813 KS Arnhem
Bouwjaar: 1801
Opdrachtgever: Gerhard Umbgrove
Gebruikershistorie:
1801-1822: Familie G. Umbgrove
1822-1849: Familie Van Riemsdijk
1849-1910: Familie A. Luden
1910-1922: W.R.A.C. graaf van Rechteren-Limpurg
1922-1938: leegstand
1938-1943: Rusthuis van de kloosterorde Zusters van Onze Lieve Vrouw
1943-1950: Noodziekenhuis Diaconessenhuis
1950-1966: Rusthuis voor bejaarden
1966-1970: Opleidingsinstituut Ziekenverzorgenden Stichting Insula Dei
1970-1998: Rusthuis voor Paters van het Heilig Hart (MSC = Missonares Sancti Cordis)
2002-2007: twee hoofdgebruikers:
Centraal Bureau van het Regionaal Expertise Centrum Groot Gelre
Centrale Diensten van Scholengemeenschap Mariëndael
sinds september 2007: hoofdkantoorruimte Te Huur


 

Sterrenberg, 1874 Sterrenberg en Sterrenbos.



Naar boven

Geschiedenis

Mr. Gerhard Umbgrove, advocaat van het Hof van Gelderland, liet in 1801 op de fundamenten van een vroegere woning een nieuw landhuis bouwen. Dit gebeurde op een landgoed, dat door vererving in zijn bezit was gekomen. Op het heuvelachtige terrein liet hij ook een nieuw bos aanleggen. Kenmerkend daarvan was dat vanuit één punt tien beukenlanen naar de grenzen van het landgoed liepen. Het bos werd, naar dit stervormige stelsel, al snel Sterrenbos genoemd en het landhuis even ten zuiden van het bos Sterrenberg.
Bij publieke verkoop in 1848 werd het landhuis en omringende grond ingezet op fl 112.537,00.
In 1881 werden de goederen Sterrenberg en het huis Hoogekamp (hoek Amsterdamse- en Bakenbergseweg) gescheiden. In deze tijd kochten steeds meer bouwmaatschappijen particulier grootgrondbezit op.
De Sterrenberg had jarenlang de ‘Amsterdamscheweg’ als adres. In 1915 had Huize "Sterrenberg" huisnummer 214.
Rond het midden van de jaren dertig werd begonnen met de aanleg van de woonwijk De Sterrenberg (Bosboom- Poggenbeek- Weissenbruch- Colenbrander- en Tooropstraat e.o.). De voltooing hiervan vond na 1945 plaats. Het stedebouwkundig plan was van architect Willem Diehl, die zoveel mogelijk rekening hield met de bestaande voetpaden op het voormalige landgoed. Het hoogteverschil en de fraaie bochten in het stratenpatroon van de wijk zien hier het fraaie resultaat van. Met de bouw van deze villawijk werd de gebied tussen de Hoogkamp (Maris- en Israelslaan e.o.) en het huis Sterrenberg volgebouwd. Alleen ten zuidoosten van De Sterrenberg werd een klein trrein onbebouwd gelaten. Hier werden later scholen (Schaepman Mavo / Pieter Breughelschool) gebouwd en sportvelden aangelegd.

Nog steeds wordt De Sterrenberg door een particulier bewoond: op de bovenetage woont dhr. J. Bel.
De twee hoofdgebruikers zijn sinds mei 2002 de Centrale Diensten van Scholengemeenschap Mariëndael en het Centraal Bureau van het Regionaal Expertise Centrum Groot Gelre (REC). In september 2007 verlieten zij het gebouw en verhuisden naar de Koningstraat 27. De kantoorruimte van de Sterrenberg (1075 m2) bleef tot in 2008 te huur te staan.


 

Sterrenberg rond 1920



Naar boven

Tijdgenoten

Een wandeling over de Sterrenberg, 1828
“Op eene oppervlakte van ruim honderd morgen bevat deze plaats thans eene uitmuntende verscheidenheid van schone dreven, waar den wandelaar, beurtelings onder zwaar geboomte, het verkwikkelijkste lommer verbreidt, of op verschillende hoogten het ruimste uitzigt over den ganschen bekoorlijken omtrek.”

Uit: Nijhoff. Is. An. (1828). Wandelingen in een gedeelte van Gelderland, of geschiedkundige en plaatsbeschrijvende beschouwing van de omstreken der stad Arnhem.
Arnhem: Paulus Nijhoff; vierde druk, 1e druk 1820. pp. 78-79.






 

Sterrenberg, 1880 Het landhuis ontbreekt op deze kaart, maar het Sterrenbos is goed te zien.



Naar boven

Literatuur

De Gelderlander

Lavooij, W. (1990). Twee eeuwen bouwen aan Arnhem. Jongere bouwkunst vanaf 1840.
Zutphen: De Walburg Pers.

Lavooij, W. (1990). Gebouwd in Arnhem. Jongere bouwkunst vanaf 1840.
Zutphen: De Walburg Pers. pp. 75

Markus, A. (1907). Arnhem omstreeks het midden der vorige eeuw met geschiedkundige aanteekeningen.
Arnhem: Gijsbers & Van Loon, 1975; ongewijzigde herdruk van de uitgave uit 1907. pp. 478-479.

Nijhoff. Is. An. (1828). Wandelingen in een gedeelte van Gelderland, of geschiedkundige en plaatsbeschrijvende beschouwing van de omstreken der stad Arnhem.
Arnhem: Paulus Nijhoff; vierde druk, 1e druk 1820. pp. 78-79.

Schaars, A.H.G. & Veldhorst, A.D.M. (Eds) (1986). Kadastrale Atlas van Gelderland 1832 Arnhem.
Arnhem: Stichting Werkgroep Kadastrale Atlas Gelderland.

Schulte, A.G. & Schulte-van Wersch, C.J.M. (1999). Monumentaal groen. Kleine cultuurgeschiedenis van de Arnhemse parken.
Utrecht: Uitgeverij Matrijs. pp. 23, 24.
Stempher, A.S. (1982). Nog ‘s sjouwen door Oud-Arnhem.
Arnhem: Gijsbers & Van Loon (3e druk, 1e druk 1969.) p. 26.

Ven, A.J. van de (1933). De oude buitenverblijven rondom de stad.
In: Arnhem Zeven Eeuwen Stad. Officieel gedenkboek.
Arnhem: Hijman, Stenfert Kroese en Van der Zande N.V. Boekverkoopers, 1933, pp. 187-223, p. 195, 196.

Wentink, H. (1998). Willem Diehl: architect in Arnhem.
Utrecht: Uitgeverij Matrijs. p. 60.


Afbeeldingen uit bovenstaande literatuur, Gelders Archief, Bibliotheek Arnhem en Historisch Museum Arnhem.
Foto’s 2005-2007: Stijn de Vries.


 

Sterrenberg, 1920 De Hoogkamp is al aangelegd. Met de bouw van de Sterrenwijk, naar ontwerp van W. Diehl, zou ongeveer in 1935 worden begonnen.



Naar boven


Sterrenberg, 1965 Op de E van Sterren-berg het landhuis.



Naar boven


Sterrenberg 2006 In rood Huize Sterrenberg.



Naar boven

Klik hier om naar de galerie te gaan.


Naar boven

Printerversie