Startpagina
Geschiedenis tot 1900
Geschiedenis 1900 - heden
Vesting Arnhem
Monumenten binnenstad
    Burgerweeshuis / HMA
    Duivelshuis
    Gruyterpassage
    Haphoek Roggestraat
    Huis der Provincie
    Kerkstraat 23
    Korenbeurs
    Luxortheater
    McDonalds Rijnstraat
    Musis Sacrum
    Petersgasthuis
    Postkantoor Jansplein
    Jansplein 59 Florian
    Presickhaeffs Huys
    Rembrandt Theater
    Sabelspoort
    Schouwburg
    Stadhuis
    Vijzelstraat 12
    Waag
    Weverstraat 39
    Weverstraat 40
Monumenten buitenstad
Kerk, Klooster, Graf
Scholen
Straten en Pleinen
Sonsbeek en Zijpendaal
Architecten
Verdwenen monumenten
Ambacht en Industrie
Verkeer en Vervoer
Kaarten en Plattegronden
Gezichten op Arnhem
Arnhemmers
Bronnen
Thema's
Wandelen en Fietsen
Sitemap
Contact

Stadhuis

Inhoud

Overzicht
Geschiedenis
Beschrijving
Literatuur


 


Naar boven

Overzicht

Naam: Stadhuis
Adres: Koningstraat 38, Arnhem
Bouwjaar: 1964-1968
Stijl: Functionalisme
Architect: J.J. Konijnenburg i.s.m. Ingenieursbureau Dwars, Heederik en Verheij N.V.
Opdrachtgever: Gemeentebestuur van Arnhem
Gebruik sinds oplevering: Stadhuis / Gemeentehuis
Renovatie: 1998-2001, AGS Architecten en Planners


 

Stadhuis rond 1935



Naar boven

Geschiedenis

Sinds 1830 diende het Duivelshuis en het, in de jaren negentig van de 19de eeuw, aangebouwde complex als stadhuis. Het gebouw was in het begin van de 20ste al te klein voor het zich uitbreidende ambtenarencorps en de benodigde faciliteiten.
Het achtergebouw, aan de Walburgisstraat, ging tijdens de Tweede Wereldoorlog in vlammen op en het Duivelshuis zelf liep ernstige schade op.
Op 10 augustus 1953 schreven Burgemeester & Wethouders een openbare prijsvraag uit voor de bouw van een nieuw stadhuis. Dit op advies van de Architecten Advies commissie en de Bond van Nederlandse Architecten. In totaal 77 inzendingen dongen voor de sluitingsdatum van 1 december 1954 mee naar de prijs van fl 65.000,00 en de eer om het stadhuis te mogen ontworpen.
De jury (negen stemgerechtigde leden en twee adviseurs) brengen op 24 februari 1955 hun rapport uit en verzoekt drie inzendingen met een nadere uitwerking te komen. Dat gebeurde op 30 juni 1957 en twee jaar later, op 24 januari 1959 wordt het ontwerp ‘Spazio’ van de in Parijs wonende J.J. Konijnenburg, een oud-leerling van architect Gerrit Rietveld, als winnaar uitgeroepen. Op verzoek van de Gemeenteraad brengt de architect enkele aanpassingen aan en op 11 januari 1960 besluit de Raad om tot bouw over te gaan. Weer eens twee jaar later heeft Konijnburg het volledige ontwerp afgerond en weer een jaar later op 15 januari 1963 gaf de Gemeenteraad haar financiële goedkeuring. Op 18 september 1964 wordt officieel de eerste steen gelegd door vier jongeren die op 17 september 1944 (begin van de Slag om Arnhem) geboren waren. Op 12 september 1968 wordt het nieuwe stadhuis officieel in gebruik genomen. De bouwkosten resulteren in een bedrag van fl 13 miljoen.
Tussen 1998 en 2001 wordt het interieur, naar een ontwerp van AGS Architecten en Planners, gerenoveerd.


 

Stadhuis, receptie



Naar boven

Beschrijving

Evenals het in 1954 geopende nieuwe Huis der Provincie aan de Markt is het Arnhemse stadhuis gebouwd rondom een binnenplaats, een atrium. Vandaar ook de Italiaanse naam van het ontwerp van Konijnenburg: ‘Spazio’ (tussenruimte). Deze tussenruimte sloeg op de Grote of Eusebiuskerk en de Walburgiskerk waar het nieuwe stadhuis moest verrijzen. Tussen deze twee oudste kerken van de stad moest het nieuwe standhuis een schakel vormen.
Zo gaat de straat ongemerkt over in de binnenplaats, die aan de oostzijde via de fragiele glasconstructie doorloopt tot in de grote hal. Deze hal was de belichaming van het open karakter dat het stadhuis na streefde: er moest een vrije communicatie zijn tussen burger en overheid met niet alleen raadsvergaderingen, maar ook discussies, concerten en de in de jaren zestig in zwang zijnde instuiven. Tegenwoordig zouden we spreken van hearings o.i.d.
Vanuit de hal bereikt men de trouwzaal en via de trap de Raadzaal. Deze is als een blokvormig geheel, dat deels boven de vijver met de fonteinen uitsteekt. In vroeger tijden maakten de fonteinen veel geraas en moesten uitgeschakeld worden als de raad bijeenkwam. Na raamisolatie was dit probleem deels verholpen. Naast de raadzaal bevinden zich de werkkamers van de Wethouders. Aan de westzijde, in het Duivelshuis, zetelt de burgemeester. De zuidgevel omvat de vertrekken met de bestuursfuncties (gemeenteraad, B&W), terwijl de noordgevel de openbare balie met de stafdiensten bevatte, waar het directe contact met de burger plaatsvond (geboorteaangifte, paspoort afhalen, enz).
De verschillende vleugels van het stadhuis hebben staalskeletten met vliesgevels van marmer en glas.




 

Raadszaal



Naar boven

Literatuur

Beks, M. & Heusden, W. van (1983). Beeldenvaart door Arnhem.
Arnhem: Stichting Festival Arnhem. pp. 34, 35, 38-39, 93.

Beumer, B. (2001). AA40 of Arnhem Authentiek in 40 onderwerpen.
Westervoort: Uitgeverij Beeld. pp. 114-116.

Iddekinge, P.R.A. (1995). Arnhem.
In: Roos, J. de & Roos, T. de (red.) (1995).Gemeentehuizen van Gelderland. Van Aalten tot Zutphen.
Arnhem: Vereniging Gelre en Gronigen: REGIO-PRojekt. pp. 38-40.

Lavooij, W. (1990). Twee eeuwen bouwen aan Arnhem. De stedebouwkundige ontwikkeling van de stad.
Zutphen: De Walburg Pers. pp. 133-136.

Schaap, K. (1968). Stadhuis Arnhem 1968.
Arnhem: Gemeente Arnhem. (ongepagineerd)

Schie, R. van (foto’s), Wentink, H. (tekst) & Lavooij, W. (inleiding) (1999). Stadsschoon in Arnhem. Bouwen in de twintigste eeuw.
Utrecht: Uitgeverij Matrijs. p. 43.

Tiemens, W.H. (1987). Arnhem… waar men bij de duivel te biecht gaat.
In: 100 jaar werk in uitvoering 1887-1987. Gedenkboek Gemeentewerken - Arnhem.
Arnhem: Dienst van Gemeentewerken Arnhem, 1987, pp. 169-175.

Vredenberg, J. (2004). Wederopbouw. Stedenbouw en architectuur in Arnhem 1945-1965.
Utrecht: Uitgeverij Matrijs. pp. 32-33.



Afbeeldingen uit bovenstaande literatuur, Gelders Archief, Bibliotheek Arnhem en Historisch Museum Arnhem.


 

Stadhuis eerste steen 1964



Naar boven

Printerversie